Mít Nghĩa Hành

Nghĩa Hành, một vùng quê nửa đồng bằng nửa trung du, tỏ ra thích hợp với nhiều loại trái cây, kể cả trái cây ngoại lai. Nhưng tôi vẫn rất ấn tượng với một loại trái truyền thống không chỉ của Nghĩa Hành, mà của cả Việt Nam. Đó là trái mít. Bây giờ Nghĩa Hành trồng cả mít bản địa và mít Thái. Hai loại giống mít đều cho quả vừa to vừa ngọt ngon. Tôi đã được ăn cả hai loại mít này, và chứng thực độ thơm ngon không hề “bí mật” của chúng. Vì, quả mít chín thì không thể giữ “bí mật” được. Nó thơm không chịu nổi, thơm quyến rũ, thơm dịu dàng luôn. Với quả mít chín, thì người Việt mình không bỏ một bộ phận nào cả. Ngày xưa, cái vỏ mít đầy gai dùng để… phạt học trò hư, bắt ‘quì gai mít”. Ngày nay hình phạt ấy không còn nữa, nhưng xơ mít chín vẫn được bà con Nghệ Tĩnh dùng muối dưa, gọi là nhút. Nhút xơ mít là loại dưa muối thật đặc biệt, nếu kho với cá đồng hay cá sông thì…tuyệt cú mèo. Nghèo hơn, có thể kho nhút với tương, ăn cũng hết sức ấn tượng. Những món ăn nghèo của nhà nghèo hồi xưa đó, bây giờ đều thành đặc sản, mà món nghèo nhất là nhút mít kho tương với cá đồng, giờ đang ở top 5 của bảng xếp hạng. Trở lại với quả mít Nghĩa Hành. Mít thì trồng ở đâu cũng được, ở đâu cũng cho quả. Nhưng hình như, mít Nghĩa Hành lại nổi trội với mùi thơm quyến rũ và độ ngọt vừa phải mà thanh tao. Tôi không phải ‘tín đồ” của mít chín, nhưng phải công nhận mít chín Nghĩa Hành ăn rất hấp dẫn. Mít là loại quả cây đặc biệt dân dã, người dân mình đã quá quen. Nhưng giữa nhiều loại trái cây ở chợ, tôi thấy mít chín vẫn bán rất chạy, nhiều người thích mua, không chỉ vì nó rẻ, mà vì nó ngon, nó hợp khẩu vị từ trẻ con tới người lớn. Có một thành phần của quả mít, tuy “nhỏ nhưng có võ”, đó là hạt mít. Tôi cũng đã được ăn nhiều loại hạt, ta có tây có, nhưng tôi thấy hạt mít luộc bình dị của mình rất đặc biệt. Nó có mùi thơm nhẹ, vị bùi béo nhẹ, ăn không chán. Chắc về độ bổ dưỡng, “tốt cho sức khỏe”, hạt mít cũng không thua gì các loại hạt khác. Mà cứ bổ một quả mít chín, ăn rồi, ta lại có hạt mít để luộc, như một phần “khuyến mãi” dễ thương của quả mít. Cây mít thật dễ trồng, trong vườn, ngoài gò, trên đồi đều có thể trồng mít, và cây đều cho quả. Quả mít, chưa cần làm mít sấy hay mít đóng hộp gì cả, cứ bán mít chín tươi cũng có thu nhập. Người Việt mình quen ăn mít và thích ăn mít. Nó là “quả cây quốc dân”, dù không chỉ được trồng ở Việt Nam. Chưa kể, gỗ cây mít lâu niên là danh mộc. Cứ hỏi các bác thợ mộc thì biết, gỗ cây mít lâu niên nhà trồng quí như thế nào./.